Anadolu'nun dağlarında, yaylalarında, dere kenarlarında ve nemli topraklarında kendiliğinden gelişebilen ısırgan; insanlık tarafından yüzyıllardır tanınan en karakteristik yabani bitkilerden biridir.
Isırgan denildiğinde çoğunlukla yaprakları akla gelse de bitkinin yaşam döngüsünün sonunda oluşturduğu küçük tohumlar, bitkinin tamamen farklı ve son derece ilginç bir bölümüdür.
OR-MAN Yayla Isırgan Tohumu, bilimsel adı Urtica dioica L. olan ısırgan bitkisinin olgunlaşmış tohumlarından hazırlanır.
Isırgan tohumu; yaprak veya kökten farklı olarak doğal yağ fraksiyonu, yağ asitleri, tokoferoller, fitosteroller ve fenolik bileşikler içeren kendine özgü bir bitkisel hammaddedir.
Bütün olarak kullanılabilir, ihtiyaç oldukça taze öğütülebilir; yoğurttan bala, pekmezden tahine, kefirden smoothie'ye ve kahvaltılık tariflerden hamur işlerine kadar birçok farklı şekilde değerlendirilebilir.
🌱 Botanik adı: Urtica dioica L.
🌱 Bitki ailesi: Urticaceae – Isırgangiller
🌱 Kullanılan kısmı: Tohum
🌱 Ürün formu: Bütün tohum
🌱 Tat profili: Hafif bitkisel, yağlı-tohumsu ve karakteristik
🌱 Kullanım alanları: Yoğurt, kefir, bal, pekmez, tahin, smoothie, yulaf, salata, hamur işleri ve bitkisel karışımlar
Isırgan tohumu, Urtica dioica bitkisinin olgunlaşma döneminde oluşturduğu küçük tohumlardır.
Isırgan bitkisinin farklı bölümleri geleneksel kullanım kültüründe farklı şekillerde değerlendirilmiştir:
Yaprak → yeşil toprak üstü bölüm
Kök → toprak altı bölümü
Tohum → bitkinin çoğalmasını sağlayan olgun tohumları
Bu üç hammaddenin kimyasal yapıları birbirinden farklıdır.
Bu nedenle “ısırgan otu”, “ısırgan kökü” ve “ısırgan tohumu” ifadelerinin birbirinin yerine kullanılması doğru değildir.
OR-MAN Yayla Isırgan Tohumu özellikle tohum kısmından oluşur.
Isırgan tohumu küçük görünmesine rağmen içerisinde doğal olarak bir yağ fraksiyonu barındırır.
Bilimsel çalışmalarda Urtica dioica tohum ve tohum yağında özellikle;
• Linoleik asit
• Oleik asit
• Palmitik asit
• Doğal tokoferoller
• Fitosteroller
• Fenolik bileşikler
• Flavonoid yapılı bileşikler
araştırılmıştır.
Tohumun kimyasal profili;
• Yetiştiği bölgeye
• İklime
• Toprağa
• Genetik varyasyona
• Hasat zamanına
• Kurutma ve saklama koşullarına
göre değişebilir.
Bu nedenle doğal tohumlarda tek ve değişmez bir fitokimyasal oranından söz etmek doğru değildir.
Isırgan tohumunun yağ asidi profilinde bilimsel çalışmalarda özellikle linoleik asidin öne çıktığı görülmektedir.
Linoleik asit çoklu doymamış bir yağ asididir.
Tohum yağında ayrıca oleik ve palmitik asit gibi diğer doğal yağ asitleri de bulunabilir.
Bu durum ısırgan tohumunu, yaprak ağırlıklı düşündüğümüz klasik ısırgan kullanımından kimyasal açıdan ayıran önemli özelliklerden biridir.
Isırgan tohumu yağı üzerine yapılan analizlerde farklı tokoferol ve fitosterol bileşenleri de araştırılmıştır.
Tokoferoller bitkisel yağlarda doğal olarak bulunabilen yağda çözünen bileşiklerdir.
Fitosteroller ise bitkilerin doğal hücresel yapısının parçası olan sterol bileşikleridir.
Bu nedenle ısırgan tohumu yalnızca “küçük bir bitki tohumu” olarak değil, kendine özgü lipid fraksiyonu bulunan bir hammadde olarak değerlendirilmelidir.
Isırgan tohumu;
• Bütün olarak
• Hafifçe ezilerek
• Taze öğütülerek
kullanılabilir.
Tohum küçük olduğu için yoğurt, bal ve pekmez gibi gıdaların içerisine kolaylıkla karışır.
Öğütüldüğünde iç kısmındaki yağlı tohum yapısı daha belirgin hâle gelir.
İlk kez kullanan kişiler 1 çay kaşığı–1 tatlı kaşığı gibi küçük miktarlarla başlayarak ürünün tat ve dokusuna alışabilir.
Kişisel tüketim miktarı genel beslenme düzenine göre ayarlanmalıdır.
Isırgan tohumu doğrudan bütün tohum formunda tüketilebilir.
Tohumların küçük yapısı nedeniyle iyice çiğnenmesi tavsiye edilir.
Daha kolay kullanım için yoğurt veya başka bir gıdayla birlikte tüketilebilir.
Kullanacağınız kadar ısırgan tohumunu havanda hafifçe ezebilirsiniz.
Bu yöntem tohumun dış yapısını kırarak iç kısmının daha kolay açığa çıkmasını sağlar.
Ezilmiş tohumu mümkünse aynı gün kullanınız.
Az miktarda ısırgan tohumu kahve veya baharat öğütücüsünde öğütülebilir.
Öğütülen tohum;
• Yoğurda
• Bala
• Pekmeze
• Tahine
• Smoothie'ye
eklenebilir.
Büyük miktarda önceden öğütmek yerine ihtiyaç oldukça taze öğütmek daha uygundur.
Bir kase doğal yoğurda;
• 1 tatlı kaşığı ısırgan tohumu
ekleyiniz.
Bütün veya hafif öğütülmüş olarak kullanılabilir.
Bir kase yoğurda;
• Isırgan tohumu
• 1 çay kaşığı bal
ekleyiniz.
İsteğe göre ceviz ve tarçınla zenginleştirilebilir.
Bir bardak kefire yaklaşık 1 tatlı kaşığı hafif öğütülmüş ısırgan tohumu ekleyiniz.
İyice karıştırınız.
Tohumların bir bölümü dibe çökerse tüketmeden önce tekrar karıştırabilirsiniz.
Bir bardak ayrana;
• Isırgan tohumu
• Kuru nane
eklenebilir.
Blender veya çırpıcıyla karıştırıldığında daha homojen bir içecek elde edilir.
Bir yemek kaşığı doğal bala;
• 1 tatlı kaşığı hafif öğütülmüş ısırgan tohumu
ekleyiniz.
İyice karıştırınız.
En pratik geleneksel kullanım yöntemlerinden biridir.
Bal içerisine;
• Isırgan tohumu
• Bir tutam Seylan tarçını
ekleyebilirsiniz.
Bir yemek kaşığı;
• Dut pekmezi
• Üzüm pekmezi
veya
• Keçiboynuzu pekmezi
içerisine ısırgan tohumu eklenebilir.
Bir kasede;
• 1 yemek kaşığı tahin
• 1 yemek kaşığı pekmez
• 1 tatlı kaşığı hafif öğütülmüş ısırgan tohumu
karıştırınız.
Yoğun ve tohum karakteri belirgin bir kahvaltılık hazırlanabilir.
Tahin ve bal içerisine ısırgan tohumu ekleyiniz.
İsteğe göre;
• Ceviz
• Fındık
• Tarçın
ile tamamlanabilir.
Isırgan tohumu ile OR-MAN Atalık Çörek Otu Tohumu küçük miktarlarda karıştırılabilir.
Yoğurt, tahin veya zeytinyağlı kahvaltılıkların üzerine serpilebilir.
Isırgan tohumu;
• Kabak çekirdeği
• Ay çekirdeği içi
• Susam
ile birlikte tohum karışımlarında kullanılabilir.
Ceviz ve badem küçük parçalar hâline getirildikten sonra içerisine ısırgan tohumu eklenebilir.
Yoğurt veya kahvaltı kaselerinin üzerine serpilebilir.
Isırgan tohumu;
• Susam
• Çörek otu
ile karıştırılarak ekmek ve hamur işlerinin üzerine serpilebilir.
Blendera;
• 1 muz
• Yoğurt veya kefir
• 1 tatlı kaşığı ısırgan tohumu
• Tarçın
ekleyiniz.
Homojen hâle gelene kadar karıştırınız.
• Elma
• Kefir
• Isırgan tohumu
• Tarçın
birlikte blenderdan geçirilebilir.
Havuç ve elmayla hazırlanan smoothie'ye küçük miktarda öğütülmüş ısırgan tohumu eklenebilir.
Yulafın üzerine;
• Isırgan tohumu
• Muz veya elma
• Ceviz
• Tarçın
ekleyebilirsiniz.
Akşamdan;
• Yulaf
• Yoğurt veya süt
• Chia tohumu
• Isırgan tohumu
• Meyve
bir kavanozda karıştırılarak buzdolabında bekletilebilir.
Olgun bir muzu eziniz.
Üzerine;
• Isırgan tohumu
• Tahin
• Tarçın
ekleyiniz.
Blender içerisine;
• Hurma
• Ceviz
• Yulaf
• Isırgan tohumu
• Kakao
ekleyiniz.
Karışımı küçük toplar hâline getirerek buzdolabında dinlendirebilirsiniz.
Yoğurt veya süt içerisine;
• Öğütülmüş ısırgan tohumu
• Saf kakao
• Tarçın
eklenebilir.
Fındık, badem veya yer fıstığı ezmesine küçük miktarda taze öğütülmüş ısırgan tohumu ekleyebilirsiniz.
Isırgan tohumunu;
• Yeşil salataların
• Domates salatasının
• Yoğurtlu salataların
üzerine serpebilirsiniz.
Küçük bir tabağa;
• Zeytinyağı
• Isırgan tohumu
• Anadolu Kekik Karışımı
• Sumak
ekleyebilirsiniz.
Ekmekle birlikte kahvaltılık olarak kullanılabilir.
Beyaz peynir veya lor üzerine;
• Isırgan tohumu
• Çörek otu
• Kekik
• Zeytinyağı
eklenebilir.
Ezilmiş avokadonun üzerine;
• Isırgan tohumu
• Limon
• Zeytinyağı
ekleyebilirsiniz.
Omlet veya sahanda yumurtanın üzerine küçük miktarda hafif ezilmiş ısırgan tohumu serpilebilir.
Isırgan tohumları hamurun içerisine eklenebilir veya pişirme öncesinde ekmeğin üzerine serpilebilir.
Susam ve çörek otuyla birlikte poğaça veya açma üzerine serpilebilir.
Tuzlu ve peynirli kurabiye hamuruna küçük miktarda ısırgan tohumu eklenebilir.
Peynirli veya otlu pancake hamuruna hafif öğütülmüş ısırgan tohumu eklenebilir.
Mercimek, sebze veya yoğurt çorbalarının üzerine servis sırasında küçük miktarda öğütülmüş ısırgan tohumu serpilebilir.
Nohut, mercimek ve fasulye yemeklerinin üzerine servis öncesinde eklenebilir.
Fırınlanmış patates, kabak veya havuçların üzerine pişirme sonrasında serpilebilir.
Evet; ancak ısırgan tohumu, ısırgan yaprağı gibi ince yapılı bir bitki drogu değildir.
Tohumun yağlı ve sert yapısı nedeniyle yalnızca bütün tohumun üzerine sıcak su dökülmesi sınırlı bir ekstraksiyon sağlayabilir.
Bu nedenle demleme hazırlanacaksa tohumu hafifçe ezmek daha uygundur.
Bir fincan için;
• 1 çay kaşığı hafif ezilmiş ısırgan tohumu
• 200–250 ml sıcak su
kullanılabilir.
Ağzı kapalı olarak 8–10 dakika bekletiniz.
Ardından süzünüz.
Tohum yağlı bir hammadde olduğu için yaprak çaylarından farklı bir tat ve görünüm oluşması normaldir.
Bir fincan için;
• Yarım çay kaşığı hafif ezilmiş ısırgan tohumu
• 1 çay kaşığı rezene
kullanılabilir.
8 dakika demleyip süzünüz.
Hafif ezilmiş ısırgan tohumu demlemesine çok küçük miktarda OR-MAN Yabani Orman Zencefili eklenebilir.
Zencefilin aroması güçlü olduğundan düşük miktar yeterlidir.
Hayır.
Bu ayrım özellikle önemlidir.
Bitkinin yeşil toprak üstü kısmıdır.
Klorofil, flavonoidler, mineraller ve çeşitli fenolik bileşikler açısından kendine özgü bir profile sahiptir.
Bitkinin toprak altındaki bölümüdür ve farklı fitokimyasal gruplar içerir.
Bitkinin olgun tohumudur.
Özellikle doğal yağ fraksiyonu ve yağ asitleri nedeniyle yaprak ve kökten farklıdır.
Bu nedenle bilimsel olarak ısırgan yaprağı üzerinde elde edilmiş bir sonucu doğrudan ısırgan tohumuna aktarmak doğru değildir.
Hayır.
Tohumun bütün yapısını içerir.
Tohumların preslenmesi veya uygun ekstraksiyonuyla ayrılan lipid fraksiyonudur.
Yağda özellikle yağ asitleri ve yağda çözünen bileşenler yoğunlaşır.
Bu nedenle yağ ile bütün tohumun kullanım miktarı ve kimyasal kompozisyonu aynı değildir.
OR-MAN Yayla Isırgan Tohumu bütün tohum formundadır.
Tohumun bütün halde sunulmasının önemli avantajlarından biri doğal yapısının mümkün olduğunca korunmasıdır.
Öğütme sonrasında;
• Tohumun iç kısmı havayla daha fazla temas eder.
• Doğal yağlar oksijene daha açık hâle gelir.
• Aroma zaman içerisinde daha hızlı değişebilir.
Bu nedenle;
bütün saklamak → ihtiyaç kadar ayırmak → taze öğütmek
pratik ve doğru bir kullanım yöntemidir.
Isırgan tohumu özellikle;
• Bal
• Pekmez
• Tahin
• Yoğurt
• Kefir
• Ayran
• Yulaf
• Chia tohumu
• Çörek otu
• Susam
• Kabak çekirdeği
• Ceviz
• Badem
• Fındık
• Kakao
• Keçiboynuzu
• Tarçın
• Muz
• Elma
• Zeytinyağı
• Anadolu Kekik Karışımı
ile birlikte kullanılabilir.
• Gerçek Urtica dioica L. tohumudur.
• Bütün tohum formundadır.
• Yaprak veya kök ürünü değildir.
• Kendine özgü doğal yağ fraksiyonuna sahiptir.
• Linoleik asit bakımından karakteristik bir tohum yağ profiline sahiptir.
• Tokoferol ve fitosterol yapılı doğal bileşenler içerir.
• İhtiyaç oldukça taze öğütülebilir.
• Yoğurt ve kefire eklenebilir.
• Bal ve pekmezle karıştırılabilir.
• Tahinli karışımlarda kullanılabilir.
• Smoothie ve yulaf tariflerine eklenebilir.
• Salata ve kahvaltılık tariflerde değerlendirilebilir.
• Ekmek ve hamur işlerinde kullanılabilir.
• İlave aroma içermez.
• Çok yönlü bir bitkisel tohum ürünüdür.
Yayla Isırgan Tohumunu serin, kuru ve doğrudan güneş ışığı almayan bir ortamda muhafaza ediniz.
Özellikle;
• Nemden
• Sudan
• Buhardan
• Yüksek sıcaklıktan
• Doğrudan güneş ışığından
koruyunuz.
Ambalajın ağzını her kullanımdan sonra sıkıca kapatınız.
Tohumlar doğal yağ içerdiği için uzun süre yüksek sıcaklıkta veya güneş altında tutulmamalıdır.
Ürünü mümkünse bütün tohum halinde saklayınız ve öğütülecekse yalnızca kullanılacak miktarı taze öğütünüz.
Isırgan tohumu geleneksel gıda ve bitkisel ürün olarak değerlendirilebilir; ancak yaprak, kök, tohum ve konsantre ekstraktların aynı ürün olmadığı unutulmamalıdır.
İlk kez kullanan kişilerin küçük miktarla başlaması uygundur.
Yüksek miktarda tüketim bazı kişilerde sindirim sistemi hassasiyeti oluşturabilir.
Isırgangiller familyasındaki bitkilere karşı bilinen hassasiyeti bulunan kişiler dikkatli kullanmalıdır.
Hamilelik ve emzirme döneminde ısırgan tohumu üzerine yüksek miktarlı düzenli kullanıma ilişkin insan verileri sınırlıdır. Bu nedenle gıda miktarlarının üzerindeki düzenli kullanım öncesinde sağlık profesyoneline danışılması uygundur.
Düzenli ilaç kullanan veya kronik sağlık problemi bulunan kişilerin de yoğun ve sürekli bitkisel ürün kullanımı öncesinde sağlık profesyoneline danışması önerilir.
Bu ürün ısırgan yaprağı, ısırgan kökü veya ısırgan ekstraktı değildir.
Bu ürün ilaç değildir ve herhangi bir hastalığın teşhisi, tedavisi veya önlenmesi amacıyla sunulmamaktadır.
Burada yer alan bilgiler ısırgan tohumunun gıda, doğal bileşen ve geleneksel kullanım kültüründeki farklı değerlendirilme biçimleri hakkında genel bilgilendirme amacı taşımaktadır.
Isırganın dikenli yapraklarının ardında çoğu zaman fark edilmeyen başka bir hazine vardır:
tohumu.
Bitkinin bütün yaşam döngüsünü yeni bir nesle taşıyan küçücük bir yapı; içerisinde doğal yağları, yağ asitlerini ve farklı bitkisel bileşenleri barındırır.
Bir kase yoğurdun içerisinde, bal ve pekmezle hazırlanan geleneksel bir karışımda, sabah yulafınızda, ev yapımı ekmeğinizde veya taze öğütülerek hazırlanan farklı bir tarifte…
OR-MAN Yayla Isırgan Tohumu, ısırgan bitkisinin çoğu zaman gözden kaçan tohum bölümünü bütün ve doğal formunda sofralarınıza taşıyor.
Tabiatta yalnızca görünen kısmı değil; tohumu, kökü, yaprağı ve her bir bölümün kendine özgü değerini ayrı ayrı tanımayı önemsiyoruz.
OR-MAN büyüdükçe ormanlarımız büyüyor.